Özbekçe daha iyi bir uygulamayı hak ediyordu. Biz de onu yapıyoruz.

Neden şimdi

Özbekistan, dil araçlarının yetişemediği bir hızla dışa açılıyor. Rekor düzeyde yabancı yatırım, 17.000'den fazla yabancı şirket, otuzu aşkın yabancı üniversite kampüsü, 2025'te uluslararası öğrenci sayısında %54'lük sıçrama ve 2.800 yerleşik şirketiyle IT Park, yüz binlerce insanı çoğunun devlet dilini henüz okuyamadığı bir ülkeye getirdi. 2023'ten beri resmî hayat Latin alfabeli Özbekçeyle yürüyor. “Rusça yeter” varsayımı ofislerde, kliniklerde ve dersliklerde geçerliliğini yitiriyor.

Mevcut uygulamalar Özbekçeye tablodaki bir satır daha gibi davranıyor: aynı kırk ünite, çevrilmiş hâlde, İngilizce açıklamalar ve turist kelimeleriyle. Petrokimya şantiyesindeki Çinli mühendisin, hastane stajındaki Hintli tıp öğrencisinin ya da şirket kuran Rusça konuşan yazılımcının ihtiyacı bu değil.

Burada “yapay zekâ temelli” ne demek

Uzbekcha'nın sabit bir kursu yoktur. Bir dersi açtığınızda, ilk gün bize söylediğiniz üç şeyden sizin için üretilir: ana diliniz, neden öğrendiğiniz ve seviyeniz. Bundan sonraki her şey buna göre değişir.

• Açıklamalar kendi dilinizde. İngilizceden çevrilmiş değil. Türkçe konuşan için (eklerin nasıl çalıştığını zaten bilir), Çince konuşan için (eklemeli bir dille ilk kez karşılaşır) ya da Rusça konuşan için (Orta Asya'yı tanır ama Türk dillerinin dil bilgisini bilmez) ayrı ayrı yazılır.
• Kelimeler kendi hayatınızdan. İş, eğitim, aile ya da yol; “iş”in içinde de sizin sektörünüz.
• Dil bilgisi tabloyla değil, gösterilerek. Her Özbekçe kelime kök ve eklerine ayrılır, böylece kalıp görünür hâle gelir: kitoblarimizda = kitob + lar + imiz + da.
• Her yerde ses. Her kelime, cümle ve diyalog seslendirilir. Yavaş, normal ya da doğal hızda.
• Bir sohbet arkadaşı. Suhbat ile gerçek durumları yapay zekâyla kendi seviyenizde canlandırır, mahcup olmadan düzeltilirsiniz.

Büyük dil modellerinin tek başlarına Özbekçe yapım ve çekim eklerinde ne kadar güvenilmez olduğu bilinir. Uzbekcha ham model çıktısı sunmaz: üretilen Özbekçe; ek sırasını, ek sınırlarındaki ses değişimlerini ve Latin yazım tutarlılığını denetleyen bir biçim bilgisi doğrulayıcısından geçer ve modelin hafızasına değil, doğrulanmış dil bilgisi ve sözlük kaynaklarına dayanır.

Latin alfabesi, yalnızca Latin alfabesi

Özbekçe 29 harfli bir Latin alfabesiyle yazılır. Bu alfabe 1990'lardan beri resmî yazıdır, 2023'ten beri devlet kurumlarında zorunludur; cumhurbaşkanlığı idaresi de 2025'te tamamen Latin'e geçti. Uzbekcha yalnızca Latin alfabesini öğretir; Kiril biçimini ise sadece karşılaşma ihtimalinizin olduğu yerlerde, eski tabelalarda ve belgelerde gösterir.

Biz kimiz

Başlangıçtaki diller

Türkçe, İngilizce, Rusça, Çince (Basitleştirilmiş), Hintçe ve Korece. Ardından Arapça, Almanca ve Fransızca gelecek. Diliniz arayüzü ve her açıklamayı belirler.

Üniversiteler, işverenler ve kurumlar için

Özbekçeye ihtiyaç duyan yabancı çalışanları ya da öğrencileri karşılıyorsanız sizinle konuşmak isteriz. Grup lisansları, yönetici paneli ve kurumunuza göre ayarlanmış kelime dağarcığı yol haritamızda. [email protected] adresine yazın.