Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Chiroyli | çiroyLİ | Güzel | Eşyalar, kıyafetler, şehirler, insanlar için. |
| Juda chiroyli | juDA çiroyLİ | Çok güzel | |
| Goʻzal | göZAL | Güzel, hoş | Şiirsel; doğa, kadınlar, müzik için. |
| Zoʻr | ZÖR | Harika, süper | Gündelik, her şey için kullanılan bir övgü sözü. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Gerçek bir konuşmada
- Siz: Samarqand juda chiroyli ekan!
Semerkant gerçekten çok güzel! - Rehber: Ha, Registon kechqurun yanada goʻzal.
Evet, Registan akşamları daha da güzel.
Bilmekte fayda var
- Sıfatlar hiç değişmez: chiroyli shahar (güzel bir şehir), chiroyli shaharlar (güzel şehirler). Türkçedeki gibi sıfatlar çekimlenmez.
- Ekan, “meğer, öyleymiş” anlamı katar: ilk kez gördüğünüz bir şeye doğal tepki verme yoludur.
- Birinin çocuğunu ya da evini övmek hoş karşılanır; karşılığında Koʻz tegmasin, “nazar değmesin”, denebilir.
Sık yapılan hatalar
- Bir erkek için chiroyli demek. Erkekler için kelishgan (yakışıklı) denir.