带孩子去塔什干的 bogʻcha 或 maktab,每天都有几次简短的交谈:谁来接、几点、作业是什么、孩子为什么在家。大部分都能靠一个语法点搞定,就是后缀 -ni,它标出你对谁或对什么做动作。
本页属于指南在塔什干生活所需的乌兹别克语,这是写给外派人员和家庭的一篇指南。
在 bogʻcha 送和接
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Assalomu alaykum, men Lolaning onasiman. | as-sa-LO-mu a-lai-KUM, MEN lo-la-NING o-na-si-MAN | 您好,我是 Lola 的妈妈。 |
| Bolani bogʻchaga olib keldim. | bo-la-NI bog-cha-GA o-LIB kel-DIM | 我把孩子送到幼儿园来了。 |
| Tarbiyachi kim? | tar-bi-ya-CHI KIM | 保育员(tarbiyachi)是哪位? |
| Bogʻcha soat nechada ochiladi? | bog-CHA so-AT ne-cha-DA o-chi-la-DI | 幼儿园几点开门? |
| Soat nechagacha ishlaydi? | so-AT ne-cha-ga-CHA ish-lai-DI | 开到几点? |
| Bolani soat beshda olib ketaman. | bo-la-NI so-AT besh-DA o-LIB ke-ta-MAN | 我五点来接孩子。 |
| Bolamni bugun buvisi olib ketadi. | bo-lam-NI bu-GUN bu-wi-SI o-LIB ke-ta-DI | 今天孩子的奶奶或外婆来接。 |
| Bolani kim olib ketadi? | bo-la-NI KIM o-LIB ke-ta-DI | 谁来接孩子?(保育员会这样问) |
| Kechikdim, uzr. | ke-chik-DIM, UZR | 我迟到了,抱歉。 |
| Bola bugun yaxshi uxladimi? | bo-LA bu-GUN yah-SHI uh-la-di-MI | 孩子今天睡得好吗? |
| Ovqat yedimi? | ow-KAT ye-di-MI | 吃东西了吗? |
| Bolamda allergiya bor. | bo-lam-DA al-ler-gi-YA BOR | 我的孩子有过敏。 |
| Telefon raqamim shu. | te-le-FON ra-ka-MIM SHU | 这是我的电话号码。 |
| Ertagacha! | er-ta-ga-CHA | 明天见! |
在学校(maktab)
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Sinf rahbari kim? | SINF rah-ba-RI KIM | 班主任是谁? |
| Oʻgʻlim uchinchi sinfda oʻqiydi. | og-LIM u-chin-CHI sinf-DA o-kiy-DI | 我儿子上三年级。 |
| Qizim ikkinchi sinfda oʻqiydi. | ki-ZIM ik-kin-CHI sinf-DA o-kiy-DI | 我女儿上二年级。 |
| Dars soat nechada boshlanadi? | DARS so-AT ne-cha-DA bosh-la-na-DI | 几点开始上课? |
| Dars qachon tugaydi? | DARS ka-CHON tu-gai-DI | 什么时候下课? |
| Dars jadvali qayerda? | DARS jad-wa-LI ka-yer-DA | 课程表在哪儿? |
| Uy vazifasi nima? | UY wa-zi-fa-SI ni-MA | 作业是什么? |
| Uy vazifasini birga qilamiz. | UY wa-zi-fa-si-NI bir-GA ki-la-MIZ | 我们一起做作业。 |
| Bu maktabda qaysi tillarda dars beriladi? | BU mak-tab-DA kai-SI til-lar-DA DARS be-ri-la-DI | 这所学校用哪些语言授课? |
| Bolam hali oʻzbekcha bilmaydi. | bo-LAM ha-LI oz-bek-CHA bil-mai-DI | 我的孩子还不会乌兹别克语。 |
| Qoʻshimcha yordam bormi? | ko-shim-CHA yor-DAM bor-MI | 有额外的辅导吗? |
| Oʻqituvchi bilan gaplashsam boʻladimi? | o-ki-tuw-CHI bi-LAN gap-lash-SAM bo-la-di-MI | 我可以和老师谈谈吗? |
| Oʻqituvchini qachon koʻrsam boʻladi? | o-ki-tuw-chi-NI ka-CHON kor-SAM bo-la-DI | 我什么时候可以见老师? |
孩子生病和家长会
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Bolam bugun kasal. | bo-LAM bu-GUN ka-SAL | 我的孩子今天生病了。 |
| Bolam bugun kelmaydi. | bo-LAM bu-GUN kel-mai-DI | 我的孩子今天不来了。 |
| Isitmasi bor. | i-sit-ma-SI BOR | 他(她)发烧了。 |
| Boshi ogʻriyapti. | bo-SHI og-ri-yap-TI | 他(她)头疼。 |
| Qorni ogʻriyapti. | kor-NI og-ri-yap-TI | 他(她)肚子疼。 |
| Bolamni shifokorga olib bordim. | bo-lam-NI shi-fo-kor-GA o-LIB bor-DIM | 我带孩子去看医生了。 |
| Ertaga kelsa boʻladimi? | er-ta-GA kel-SA bo-la-di-MI | 他(她)明天可以来吗? |
| Bolamni ertaga olib kelaman. | bo-lam-NI er-ta-GA o-LIB ke-la-MAN | 我明天把孩子带来。 |
| Uy vazifasini yuborsangiz boʻladimi? | UY wa-zi-fa-si-NI yu-bor-san-GIZ bo-la-di-MI | 您能把作业发给我吗? |
| Ota-onalar majlisi qachon? | o-ta-o-na-LAR maj-li-SI ka-CHON | 家长会什么时候开? |
| Ota-onalar majlisiga kelaman. | o-ta-o-na-LAR maj-li-si-GA ke-la-MAN | 我会来参加家长会。 |
| Xabar berganingiz uchun rahmat. | ha-BAR ber-ga-nin-GIZ u-CHUN rah-MAT | 谢谢您通知我。 |
把孩子接走:-ni
看看带宾语的几句:bolani、bolamni、uy vazifasini。后缀 -ni 标出一个确指的宾语:动作落在其上的那个具体的人或事物,比如你要接的孩子、你要做的作业。它直接加在词的末尾,动词放在句末:
- Bolani olib ketaman. 我来接孩子。(bola + -ni)
- Bolamni ertaga olib kelaman. 我明天把孩子带来。(bolam,“我的孩子”,+ -ni)
- Uy vazifasini birga qilamiz. 我们一起做作业。-ni 排在其他后缀的后面:uy vazifasi(作业)+ -ni。
- Oʻqituvchini qachon koʻrsam boʻladi? 我什么时候可以见老师?
这有点像中文的“把”字句:“把孩子接走”,宾语先说出来,动词留到最后。不过中文是用“把”这个词放在宾语前面,乌兹别克语则是在宾语后面加后缀 -ni,两者并不完全等同。
疑问词也是同样的规律:Kim(谁)作宾语时变成 kimni,如 Kimni olib ketasiz?(您要接谁?)。这里的动词是 olib ketaman、olib kelaman 和 qilamiz。“从这里带走”用 olib ketaman;“带到这里来”用 olib kelaman。
老师会用哪种语言?
公立学校用乌兹别克语和其他语言授课,包括俄语,而且无论授课用哪种语言,学生也都要学乌兹别克语这门国家语言。幼儿园同样用乌兹别克语和包括俄语在内的其他语言开展教学,所以最好到 bogʻcha 或 maktab 问一问这个班用哪种语言。Bu maktabda qaysi tillarda dars beriladi? 问的就是这个。
还有一点小小的礼貌:孩子从小被教导对长辈用 siz,所以和 tarbiyachi 和 oʻqituvchi 说话也要用 siz,上面所有的句子都是这样。再记一个日历上的日子:10 月 1 日是教师和导师节,是法定假日,对老师说一句 Bayramingiz muborak!(节日快乐)是一份心意。
在 bogʻcha 接孩子
A: Assalomu alaykum! Men Lolaning onasiman. Bolamni olib ketaman.
您好!我是 Lola 的妈妈。我来接孩子回家。
B: Va alaykum assalom! Lola bugun yaxshi edi.
您好!Lola 今天挺好的。
A: Ovqat yedimi?
她吃东西了吗?
B: Ha, yedi. Yaxshi uxladi.
吃了。睡得也好。
A: Rahmat sizga. Lolani ertaga buvisi olib keladi.
谢谢您。明天 Lola 的奶奶或外婆送她来。
B: Xoʻp, yaxshi. Ertagacha!
好的。明天见!
Uzbekcha 正在开发中,会帮家庭和新来的人自信地应对日常的学校和幼儿园交流。上线时会用英文讲解每一课,并与你的母语作对比。加入候补名单。