搬进塔什干的一栋楼,就要和别人共用楼梯间,常常还有院子(hovli),以及一个街区社群,也就是 mahalla。几句话就能应付自我介绍、小小的人情往来和噪音问题。本页要讲的一个语法点是“我们的”:后缀 -imiz 或 -miz,例如 uyimiz(我们家)和 mahallamiz(我们的 mahalla)。
本页属于指南在塔什干生活所需的乌兹别克语,这是写给外派人员和家庭的一篇指南。
认识邻居
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Assalomu alaykum. Men sizning yangi qoʻshningizman. | as-sa-LO-mu a-lai-KUM. men siz-NING yan-GI kosh-nin-giz-MAN | 您好。我是您的新邻居。 |
| Ismim Anna. | is-MIM an-NA | 我叫 Anna。 |
| Tanishganimdan xursandman. | ta-nish-ga-nim-DAN hur-sand-MAN | 很高兴认识您。 |
| Xush kelibsiz! | hush ke-lib-SIZ | 欢迎!(邻居会这样说) |
| Biz yaqinda koʻchib keldik. | biz ya-kin-DA ko-chib kel-DIK | 我们刚搬来。 |
| Men uchinchi qavatda yashayman. | men u-chin-CHI ka-wat-DA ya-shai-MAN | 我住在三楼。 |
| Siz qaysi xonadonda yashaysiz? | siz kai-SI ho-na-don-DA ya-shai-SIZ | 您住在哪一户? |
| Qancha vaqtdan beri shu yerda yashaysiz? | kan-CHA wakt-DAN be-RI shu yer-DA ya-shai-SIZ | 您在这儿住多久了? |
| Ikkita bolamiz bor. | ik-ki-TA bo-la-MIZ BOR | 我们有两个孩子。 |
| Yordam kerak boʻlsa, ayting. | yor-DAM ke-RAK bol-SA, ai-TING | 需要帮忙就跟我说。 |
求助,以及和睦相处
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Kechirasiz, bezovta qilyapman. | ke-chi-ra-SIZ, be-zow-TA kil-yap-MAN | 不好意思,打扰您了。 |
| Yordam bera olasizmi? | yor-DAM be-RA o-la-siz-MI | 您能帮我一下吗? |
| Chiqindini qayerga tashlasam boʻladi? | chi-kin-di-NI ka-yer-GA tash-la-SAM bo-la-DI | 垃圾可以扔在哪儿? |
| Domofon kodini ayta olasizmi? | do-mo-FON ko-di-NI ai-TA o-la-siz-MI | 您能告诉我门禁(对讲机)密码吗? |
| Mashinani qayerga qoʻysam boʻladi? | ma-shi-na-NI ka-yer-GA koi-SAM bo-la-DI | 车可以停在哪儿? |
| Hovlida bolalar oʻynasa boʻladimi? | how-li-DA bo-la-LAR oi-na-SA bo-la-di-MI | 孩子们可以在院子里玩吗? |
| Kalitni sizda qoldirsam boʻladimi? | ka-lit-NI siz-DA kol-dir-SAM bo-la-di-MI | 我可以把钥匙放在您这儿吗? |
| Bugun uyimizga mehmonlar keladi. | bu-GUN u-yi-miz-GA meh-mon-LAR ke-la-DI | 今天我们家有客人来。 |
| Shovqin boʻlsa, uzr. | show-KIN bol-SA, UZR | 如果有噪音,抱歉。 |
| Musiqani sal pasaytirsangiz boʻladimi? | mu-si-ka-NI SAL pa-sai-tir-san-GIZ bo-la-di-MI | 您能把音乐关小一点吗? |
| Iltimos, shovqin qilmang. | il-ti-MOS, show-KIN kil-MANG | 请不要吵闹。 |
| Tepadan shovqin kelyapti. | te-pa-DAN show-KIN kel-yap-TI | 楼上有噪音传下来。 |
| Tushunganingiz uchun rahmat. | tu-shun-ga-nin-GIZ u-CHUN rah-MAT | 谢谢您的理解。 |
Mahalla 和它的办公室
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Mahalla | ma-hal-LA | 街区社群 |
| Mahallamiz Yunusobod tumanida. | ma-hal-la-MIZ yu-nu-so-BOD tu-ma-ni-DA | 我们的 mahalla 在 Yunusobod 区。 |
| Men bu mahallada yangiman. | men bu ma-hal-la-DA yan-gi-MAN | 我是这个 mahalla 的新人。 |
| Mahalla idorasi qayerda? | ma-hal-LA i-do-ra-SI ka-yer-DA | Mahalla 办公室在哪儿? |
| Idora soat nechada ochiladi? | i-do-RA so-AT ne-cha-DA o-chi-la-DI | 办公室几点开门? |
| Mahalla raisi kim? | ma-hal-LA ra-i-SI KIM | Mahalla 的主席是谁? |
| Mahalla raisi bilan gaplashmoqchiman. | ma-hal-LA ra-i-SI bi-LAN gap-lash-mok-chi-MAN | 我想和 mahalla 主席谈谈。 |
| Murojaat qilmoqchiman. | mu-ro-ja-AT kil-mok-chi-MAN | 我想提出一项申请。 |
“我们的”:-imiz 和 -miz
拿出表示你所拥有之物的那个词,辅音后面加 -imiz,元音后面加 -miz,就成了“我们的”。页面里已经有现成的例子:
- uy(家)→ uyimiz,见 Bugun uyimizga mehmonlar keladi(结尾的 -ga 是“到”:客人到我们家来)。
- bola(孩子)→ bolamiz,见 Ikkita bolamiz bor(我们有两个孩子,字面是“我们的两个孩子存在”)。
- mahalla → mahallamiz,见 Mahallamiz Yunusobod tumanida。
- qoʻshni(邻居)→ qoʻshnimiz(我们的邻居);先加 -lar 就是 qoʻshnilarimiz(我们的邻居们)。
中文用独立的词“我们的”放在名词前面,乌兹别克语用的是粘在名词末尾的后缀,没有单独的“的”。它和 ismingiz、qoʻshningiz 里的 -ingiz 或 -ngiz(您的,礼貌)以及 ismim 里的 -im(我的)是同一类后缀。个别名词在加后缀前会变一个音:eshik(门)变成 eshigimiz。前面再加 bizning(我们的)是可选的:Bizning uyimiz 和 uyimiz 都是“我们家”。
Mahalla 是什么
宪法把 mahalla 描述为城市街区里公民的自治组织,它选举一名主席(rais)。它不属于国家权力机关的体系,处理本地事务时会考虑当地的习俗和传统。Mahalla 还向社会上较为弱势的居民提供有针对性的帮助,设有帮助化解家庭矛盾的委员会。政府门户网站称它是公民社会中一个独特的机构,把人们凝聚在一起并传承习俗。
一个区里往往有很多个 mahalla:塔什干的两个区 Bektemir 和 Shaykhontohur,官方页面分别记载有 18 个和 48 个 mahalla。食物是邻居之间会分享的东西之一。Navroʻz 是许多国家都庆祝的春季节日,通宵熬煮的 sumalak 会在第二天早上分给邻居;Qurbon Hayit 时,肉食也会分给 mahalla 里的邻居。
在楼梯上第一次见面
A: Assalomu alaykum! Men sizning yangi qoʻshningizman. Ismim Anna.
您好!我是您的新邻居。我叫 Anna。
B: Va alaykum assalom, Anna! Xush kelibsiz. Qaysi xonadonda yashaysiz?
您好,Anna!欢迎。您住在哪一户?
A: Uchinchi qavatda. Ikkita bolamiz bor.
三楼。我们有两个孩子。
B: Juda yaxshi! Yordam kerak boʻlsa, ayting.
太好了!需要帮忙就跟我说。
A: Rahmat! Bugun uyimizga mehmonlar keladi. Shovqin boʻlsa, uzr.
谢谢!今天我们家有客人来。如果有噪音,抱歉。
B: Hechqisi yoʻq.
没关系。
Uzbekcha 正在开发中,会教你楼里和街上的日常乌兹别克语,每个词都配音频。上线时会用英文讲解每一课,并与你的母语作对比。加入候补名单。