告诉病人怎么吃药,是一段很短的固定说辞:这是什么、一天几次、吃几天、饭前还是饭后。药剂师和护士用乌兹别克语说出来,由几个固定的块组成,你会一遍又一遍地听到同样的几块。这里的语法点是“多久一次”和“什么时候”:kuniga … mahal 表示“一天……次”,-dan oldin 和 -dan keyin 表示“……之前”和“……之后”。
本页属于指南医学生乌兹别克语,这是写给在乌兹别克斯坦学习的国际学生和 MBBS 学生的一篇指南。
药的种类
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Dori | do-RI | 药 |
| Tabletka | tab-let-KA | 药片 |
| Kapsula | kap-su-LA | 胶囊 |
| Ukol | u-KOL | 注射(打针) |
| Sirop | si-ROP | 糖浆 |
| Malham | mal-HAM | 药膏、乳膏 |
| Antibiotik | an-ti-bi-o-TIK | 抗生素 |
| Ogʻriq qoldiruvchi dori | og-RIK kol-di-ruv-CHI do-RI | 止痛药 |
| Retsept | ret-SEPT | 处方 |
| Bu dori nima uchun? | BU do-RI ni-MA u-CHUN | 这药是治什么的? |
| Yon ta’siri bormi? | YON ta-si-RI bor-MI | 有副作用吗? |
| Allergiyangiz bormi? | al-ler-gi-yan-GIZ bor-MI | 您有过敏吗? |
| Hozir ukol qilaman. | ho-ZIR u-KOL ki-la-MAN | 我现在给您打针。 |
多久一次,吃多久
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Kuniga bir mahal ichasiz. | ku-ni-GA BIR ma-HAL i-cha-SIZ | 您每天吃一次。 |
| Kuniga ikki mahal ichasiz. | ku-ni-GA ik-KI ma-HAL i-cha-SIZ | 您每天吃两次。 |
| Kuniga uch mahal ichasiz. | ku-ni-GA UCH ma-HAL i-cha-SIZ | 您每天吃三次。 |
| Kuniga necha mahal ichaman? | ku-ni-GA ne-CHA ma-HAL i-cha-MAN | 我一天吃几次? |
| Necha kun ichaman? | ne-CHA KUN i-cha-MAN | 我要吃几天? |
| Besh kun ichasiz. | BESH KUN i-cha-SIZ | 您吃五天。 |
| Bir hafta ichasiz. | BIR haf-TA i-cha-SIZ | 您吃一周。 |
| Har safar bitta tabletka. | HAR sa-FAR bit-TA tab-let-KA | 每次一片。 |
| Har safar ikkita tabletka. | HAR sa-FAR ik-ki-TA tab-let-KA | 每次两片。 |
| Ertalab va kechqurun. | er-ta-LAB va kech-ku-RUN | 早上和晚上。 |
| Dorini ichdingizmi? | do-ri-NI ich-din-giz-MI | 您吃药了吗? |
| Dorini ichdim. | do-ri-NI ich-DIM | 我吃药了。 |
| Dorini ichishni unutmang. | do-ri-NI i-chish-NI u-nut-MANG | 别忘了吃药。 |
饭前、饭后、用水送服
| 乌兹别克语 | 读音(拼音式) | 意思 |
|---|---|---|
| Ovqatdan oldin | ov-kat-DAN ol-DIN | 饭前 |
| Ovqatdan keyin | ov-kat-DAN ke-YIN | 饭后 |
| Ovqat bilan birga | ov-KAT bi-LAN bir-GA | 和饭一起吃 |
| Och qoringa | OCH ko-rin-GA | 空腹 |
| Uxlashdan oldin | uh-lash-DAN ol-DIN | 睡前 |
| Ovqatdan oldin ichasiz. | ov-kat-DAN ol-DIN i-cha-SIZ | 您饭前吃。 |
| Ovqatdan keyin ichasiz. | ov-kat-DAN ke-YIN i-cha-SIZ | 您饭后吃。 |
| Suv bilan ichasiz. | SUV bi-LAN i-cha-SIZ | 您用水送服。 |
| Koʻp suv iching. | KOP suv i-CHING | 多喝水。 |
| Tabletkani chaynamang. | tab-let-ka-NI chai-na-MANG | 别嚼药片。 |
| Kuniga uch mahal, ovqatdan keyin. | ku-ni-GA UCH ma-HAL, ov-kat-DAN ke-YIN | 一天三次,饭后。 |
| Kuniga ikki mahal, ovqatdan oldin. | ku-ni-GA ik-KI ma-HAL, ov-kat-DAN ol-DIN | 一天两次,饭前。 |
一天几次,之前和之后:kuniga … mahal、-dan oldin、-dan keyin
本页每一条用药说明,都是同样的那几块,你可以只换其中一块,其余不动:
- kuniga uch mahal:kun(天)+ -i + -ga 构成 kuniga,“每天”;然后是数字和 mahal,“次”。数字有 bir(一)、ikki(二)、uch(三):kuniga ikki mahal 就是一天两次。也有人说 marta,就像看医生和药店用语里的 Kuniga necha marta?。
- ovqatdan oldin 和 ovqatdan keyin:ovqat(饭)+ -dan + oldin(之前)或 keyin(之后)。词尾 -dan 加在名词上,oldin 或 keyin 跟在后面:饭前、饭后。中文把“前”“后”直接接在“饭”后面(饭前、饭后),乌兹别克语在中间多一个 -dan。
- uxlashdan oldin:同样的结构,只是把东西换成动作。uxlash 是“睡觉”,所以 uxlashdan oldin 是“睡前”。
- ichasiz:乌兹别克语对药用的动词是“喝”(ich-),连药片也一样。中文说药片用“吃”,乌兹别克语还是 ich-。Ichasiz 是“您吃(药)”(礼貌的 siz),ichaman 是“我吃”。要说的那一块放在前面,动词放在最后:Kuniga uch mahal, ovqatdan keyin ichasiz.
在药店柜台
A: Assalomu alaykum. Retsept bormi?
您好。有处方吗?
B: Ha, mana.
有,给。
A: Allergiyangiz bormi?
您有过敏吗?
B: Yoʻq, allergiyam yoʻq.
没有,我没有过敏。
A: Mana dori. Kuniga uch mahal, ovqatdan keyin ichasiz.
这是药。一天三次,饭后吃。
B: Necha kun ichaman?
要吃几天?
A: Besh kun. Suv bilan ichasiz.
五天。用水送服。
B: Rahmat!
谢谢!
Uzbekcha 正在开发中,会帮医学生用乌兹别克语把药和用量讲清楚。上线时会用英文讲解每一课,并与你的母语作对比。加入候补名单。