乌兹别克语常用语手册

用乌兹别克语和爷爷奶奶说话:问候、身体和祝福

用乌兹别克语和祖辈交谈:Qalaysiz, buvijon? Sogʻligʻingiz qalay? Tushunaman, lekin gapirishga qiynalaman,以及道谢和祝福的话。

奶奶说的话你听得懂,也想用她的语言回答,可是话到嘴边说不出来。好消息是,对祖辈说的话大多又短又礼貌,而且遵循同一个规律。本页要讲的一个语法点是 siz:问候和提问里表示“您”的词尾,以及问起长辈时表示尊敬的额外 -lar。中文对长辈用“您”,只是换一个字;乌兹别克语的 siz 却会让整句话的词尾都跟着变。

本页属于指南传承学习者的乌兹别克语,这是写给海外乌兹别克人及其家庭的一篇指南。

问候长辈,关心他们

乌兹别克语 读音(拼音式) 意思
Assalomu alaykum, buvijon. as-sa-LO-mu a-lai-KUM, bu-wi-JON 奶奶,您好。
Assalomu alaykum, bobojon. as-sa-LO-mu a-lai-KUM, bo-bo-JON 爷爷,您好。
Qalaysiz, buvijon? ka-lai-SIZ, bu-wi-JON 奶奶,您好吗?
Yaxshimisiz, bobojon? yah-shi-mi-SIZ, bo-bo-JON 爷爷,您好吗?
Sogʻligʻingiz qalay? sog-li-gin-GIZ ka-LAI 您身体怎么样?
Yaxshi uxladingizmi? yah-SHI uh-la-din-giz-MI 您睡得好吗?
Charchamadingizmi? char-cha-ma-din-giz-MI 您不累吗?(关心的问法)
Ovqat yedingizmi? ow-KAT ye-din-giz-MI 您吃饭了吗?
Dori ichdingizmi? do-RI ich-din-giz-MI 您吃药了吗?
Uyda hamma yaxshimi? uy-DA ham-MA yah-shi-MI 家里人都好吗?
Buvim qalaylar? bu-WIM ka-lai-LAR 我奶奶好吗?(问其他亲戚)
Bobom nima qilyaptilar? bo-BOM ni-MA kil-yap-ti-LAR 我爷爷在做什么?(问其他亲戚)

听得懂、说得慢,以及问词怎么说

乌兹别克语 读音(拼音式) 意思
Tushunaman. tu-shu-na-MAN 我听得懂。
Tushunaman, lekin gapirishga qiynalaman. tu-shu-na-MAN, le-KIN ga-pi-rish-GA kiy-na-la-MAN 我听得懂,但说起来很吃力。
Tushunaman, lekin yaxshi gapira olmayman. tu-shu-na-MAN, le-KIN yah-SHI ga-pi-ra ol-mai-MAN 我听得懂,但说不好。
Sekinroq gapiring, iltimos. se-kin-ROK ga-pi-RING, il-ti-MOS 请说慢一点。
Yana bir marta ayting, iltimos. ya-NA bir mar-TA ai-TING, il-ti-MOS 请再说一遍。
Tushunmadim. tu-shun-ma-DIM 我没听懂。
Bu nima degani? BU ni-MA de-ga-NI 这是什么意思?
Oʻzbekchasi nima? oz-bek-cha-SI ni-MA 用乌兹别克语怎么说?
Buni oʻzbekcha qanday aytaman? bu-NI oz-bek-CHA kan-DAI ai-ta-MAN 这个用乌兹别克语该怎么说?
Menga bir soʻz oʻrgating. men-GA bir SOZ or-ga-TING 请教我一个词。
Xato qilsam, toʻgʻrilang. ha-TO kil-SAM, tog-ri-LANG 我说错了,请纠正我。

过去的事、道谢、祝福和爱

乌兹别克语 读音(拼音式) 意思
Yoshligingiz haqida gapirib bering. yosh-li-gin-GIZ ha-ki-DA ga-pi-RIB be-RING 请给我讲讲您年轻时的事。
Yoshligingizda hayot qanday edi? yosh-li-gin-giz-DA ha-YOT kan-DAI e-DI 您年轻的时候生活是什么样的?
Bu rasmda kim bor? bu rasm-DA kim BOR 这张照片上有谁?
Rahmat, buvijon. rah-MAT, bu-wi-JON 谢谢奶奶。
Katta rahmat. kat-TA rah-MAT 非常感谢。
Duolaringiz uchun rahmat. du-o-la-rin-giz u-CHUN rah-MAT 谢谢您的祝福。
Baxtli boʻl, bolam. baht-LI BOL, bo-LAM 愿你幸福,孩子。(祖辈可能对你说的话)
Sogʻ boʻl, bolam. SOG BOL, bo-LAM 愿你健康,孩子。(祖辈可能对你说的话)
Omin. o-MIN 阿门。(听到愿望或祝福后说,表示赞同;也用来回应上面两句)
Sizni yaxshi koʻraman. siz-NI yah-SHI ko-ra-MAN 我爱您。
Yana kelaman. ya-NA ke-la-MAN 我还会再来。
Xayr, sogʻ boʻling. HAIR, SOG bo-LING 再见,保重。

更多祝福语,以及每一句什么时候说,见在家里听到的祝福语。普通的问候见乌兹别克语“你好吗”。

Siz,以及用 -lar 表示尊敬

对祖辈,“你”永远是 siz,整个句子都跟着它走。对照表里的词尾:

  • Qalaysiz? Yaxshimisiz?:-siz 是问句末尾表示尊敬的“您”。
  • Sogʻligʻingiz, yoshligingiz:-ingiz 是“您的”(元音后面是 -ngiz,如 buvingiz)。在过去时的问句里写作 -ngiz:uxladingizmi、yedingizmi、ichdingizmi。
  • Buvim qalaylar? Bobom nima qilyaptilar?:问别人关于祖辈的事时,句末加 -lar 表示尊敬。它和复数是同一个词尾,这里用来指一个人。
  • gapiring, ayting, oʻrgating, toʻgʻrilang:礼貌请求的词尾 -ing(元音后面是 -ng),对你称 siz 的人,让动词变成“请……”。

你的祖辈可能对你说 sen(Qalaysan?),因为你比他们小,就像中文里长辈对晚辈说“你”。这很正常。你回话时仍然用 siz。

和奶奶通电话

Nodir: Assalomu alaykum, buvijon. Qalaysiz?
奶奶,您好。您好吗?

Buvi: Va alaykum assalom, bolam. Yaxshiman, rahmat. Sen qalaysan?
你好,孩子。我很好,谢谢。你好吗?

Nodir: Yaxshiman. Tushunaman, lekin gapirishga qiynalaman.
我很好。我听得懂,但说起来很吃力。

Buvi: Mayli, bolam. Oʻzbekcha gapir.
没关系,孩子。说乌兹别克语吧。

Nodir: Sizni yaxshi koʻraman, buvijon.
我爱您,奶奶。

Buvi: Baxtli boʻl, bolam.
愿你幸福,孩子。

Nodir: Omin.
阿门。

Uzbekcha 正在开发中,帮你和祖辈真正开口说乌兹别克语,而不只是听懂。上线时会用英文讲解每一课,并与你的母语作对比。加入候补名单。

常见问题

乌兹别克语里怎么问奶奶“您好吗”?

说 Qalaysiz, buvijon? 或 Yaxshimisiz, buvijon?,一律用 siz,不用 sen。想问她的身体,说 Sogʻligʻingiz qalay?(您身体怎么样?)

怎么对祖辈说我听得懂乌兹别克语,但说不好?

说 Tushunaman, lekin yaxshi gapira olmayman(我听得懂,但说不好)。然后请对方说慢一点:Sekinroq gapiring, iltimos(请说慢一点),或者 Yana bir marta ayting, iltimos(请再说一遍)。

乌兹别克语里怎么对爷爷奶奶说“我爱你”?

Sizni yaxshi koʻraman,用 siz,因为祖辈是长辈。加上称呼会更亲切:Sizni yaxshi koʻraman, buvijon.

本页属于《乌兹别克语怎么学?零基础到能开口说的完整指南》,那里把本站每一页都对应到学习的某个阶段。

抢先体验

用为你而写的课程学乌兹别克语。

Uzbekcha 正在打造中,目标是为你逐课生成课程:围绕你来这里的原因和你的水平,与你的母语对比,首发为英语,每个词都有音频。加入候补名单,第一时间获知。