Otelde çoğunlukla iki şeye ihtiyacınız olur: bir şeyin olup olmadığını sormak ve bir şeyin eksik ya da bozuk olduğunu söylemek. İkisi de küçük bir sözcükten çıkar: bor (var), karşıtı yoʻq (yok) ve soru eki -mi. Türkçe konuşan biri için bu üçü tanıdık: var, yok, mi.
Bu sayfa, bir ya da iki haftalık bir gezi için hazırlanan Gezginler için Özbekçe rehberinin bir parçasıdır.
Giriş yaparken
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Xona band qilganman. | hoNA BAND kılganMAN | Oda ayırttım. (Rusça bron sözüyle de: Bron qilganman.) |
| Mening ismim … | meNİNG isMİM | Adım … |
| Pasportim mana. | pasporTİM maNA | İşte pasaportum. |
| Xona kaliti, iltimos. | hoNA kaliTİ, iltiMOS | Oda anahtarı, lütfen. |
| Xonam nechanchi qavatda? | hoNAM neçanÇİ kavatDA | Odam kaçıncı katta? |
| Lift qayerda? | LİFT kayerDA | Asansör nerede? |
| Kalit ishlamayapti. | kaLİT işlamayapTİ | Anahtar çalışmıyor. |
| Sumkalarimni shu yerda qoldirsam boʻladimi? | sumkalarimNİ şu yerDA koldirSAM böladiMİ | Çantalarımı burada bırakabilir miyim? |
| Hojatxona qayerda? | hocathoNA kayerDA | Tuvalet nerede? |
Wi-Fi, kahvaltı ve havlu
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Wi-Fi bormi? | VAYFAY borMİ | Wi-Fi var mı? |
| Wi-Fi paroli nima? | VAYFAY paroLİ niMA | Wi-Fi şifresi nedir? |
| Parolni yozib bera olasizmi? | parolNİ yoZİB beRA olasizMİ | Şifreyi yazıp verebilir misiniz? |
| Nonushta soat nechada? | nonuşTA soAT neçaDA | Kahvaltı saat kaçta? |
| Nonushta qayerda? | nonuşTA kayerDA | Kahvaltı nerede? |
| Choy bormi? | ÇOY borMİ | Çay var mı? |
| Menga sochiq kerak. | menGA soÇIK keRAK | Bir havlu lazım. |
| Yana sochiq bering, iltimos. | yaNA soÇIK beRİNG, iltiMOS | Birkaç havlu daha verin, lütfen. |
| Xonada fen bormi? | honaDA FEN borMİ | Odada saç kurutma makinesi var mı? (Günlük konuşmada fen denir; Türkçedeki fön ile aynı sözcük.) |
| Xonani tozalab bering, iltimos. | honaNİ tozaLAB beRİNG, iltiMOS | Odayı temizler misiniz, lütfen? |
Bir şey çalışmadığında ve çıkışta
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Konditsioner ishlamayapti. | konditsioNER işlamayapTİ | Klima çalışmıyor. |
| Issiq suv yoʻq. | isSIK SUV YÖK | Sıcak su yok. |
| Chiroq yonmayapti. | çiROK yonmayapTİ | Lamba yanmıyor. |
| Wi-Fi ishlamayapti. | VAYFAY işlamayapTİ | Wi-Fi çalışmıyor. |
| Xonada juda sovuq. | honaDA cuDA soVUK | Odada çok soğuk. |
| Xonani soat nechagacha boʻshatishim kerak? | honaNİ soAT neçagaÇA böşatiŞİM keRAK | Odayı saat kaça kadar boşaltmam gerekiyor? |
| Taksi chaqirib bera olasizmi? | takSİ çakıRİB beRA olasizMİ | Bana bir taksi çağırabilir misiniz? |
| Chek bering, iltimos. | ÇEK beRİNG, iltiMOS | Fiş verin, lütfen. |
Kapıya gelen taksi bir sonraki sayfanın konusu: taksi ve yol tarifi. Tuvaleti acilen mi arıyorsunuz? Özbekçe tuvalet nerede nasıl denir sayfasının kendi sayfası var.
bor, yoʻq ve -mi
- bor “var”, yoʻq “yok” demektir; Türkçedeki gibi sahiplik de burada: kalitim bor (anahtarım var). Önce şeyi söyleyin: Wi-Fi bor (Wi-Fi var), Issiq suv yoʻq (sıcak su yok). Kısa cevap sadece Ha, bor (evet, var) ya da Afsuski, yoʻq (maalesef yok).
- -mi, sorduğunuz sözcüğe eklenir ve cümleyi evet-hayır sorusu yapar: Wi-Fi bormi?, Choy bormi?, Xonada fen bormi? Türkçedeki mi ile aynı iş; fark, Özbekçede ünlü uyumu büyük ölçüde kaybolduğu için mı/mu/mü diye değişmemesi ve sözcüğe bitişik yazılması. Cümlede başka bir şey değişmez.
- -m, isimden sonra “benim” anlamı verir: xona → xonam (odam), kalit → kalitim, pasport → pasportim. Ünsüzden sonra -im olur. Türkçedeki iyelik eki gibi çalışır (odam, anahtarım), yalnız Özbekçede ünlü uyumu büyük ölçüde kaybolmuştur: hep -im (pasportim, Türkçede pasaportum).
- ishlamayapti “çalışmıyor” demektir ve çalışması gereken her şey için olur: Wi-Fi ishlamayapti, Konditsioner ishlamayapti. Lamba için yonmayapti (yanmıyor) deyin.
Resepsiyonda
A: Assalomu alaykum. Xona band qilganman. Mening ismim Anna.
Merhaba. Rezervasyonum var. Adım Anna.
B: Va alaykum assalom. Pasportingizni bering, iltimos.
Merhaba. Pasaportunuzu verin, lütfen.
A: Mana, marhamat. Wi-Fi bormi?
Buyurun. Wi-Fi var mı?
B: Ha, bor. Parolni hozir yozib beraman.
Evet, var. Şifreyi hemen yazıp vereyim.
A: Rahmat. Nonushta soat nechada?
Teşekkürler. Kahvaltı saat kaçta?
B: Soat yettidan.
Yediden itibaren.
Uzbekcha, bu sayfayı seviyenize göre sesle, başlangıçta İngilizce olarak ve ilk dilinizle (Türkçeyle) karşılaştırarak bir diyaloğa dönüştürmek için geliştiriliyor. Bekleme listesine katılın.