Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Xayrli tun | hayrli TUN | İyi geceler | Standart ifade. |
| Yaxshi dam oling | yahŞİ DAM oLİNG | İyi dinlenin | Nazik, ev sahipleri ve misafirler arasında çok yaygın. |
| Yaxshi yotib turing | yahŞİ yoTİB tuRİNG | İyi uyuyun | Kelimesi kelimesine “iyi yatıp kalkın”. |
| Shirin tushlar | şiRİN tuşLAR | Tatlı rüyalar | Çocuklara ve yakınlarınıza. |
| Xayrli tun, shirin tushlar | hayrLİ TUN, şiRİN tuşLAR | İyi geceler, tatlı rüyalar | İki dilek bir arada. |
| Yaxshi uxlang | yahŞİ uhLANG | İyi uyuyun | Nazik; uxlamoq “uyumak” demektir. |
| Yaxshi uxla | yahŞİ uhLA | İyi uyu (samimi) | Bir arkadaşa, çocuğa ya da kardeşe. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Kelimesi kelimesine “kutlu gece”.
Karşılık olarak ne denir
Xayrli tun (hayrli TUN): “İyi geceler”. Aynı sözleri geri verin.
Gerçek bir konuşmada
- Ev sahibi: Charchadingiz, yaxshi dam oling.
Yorulmuşsunuzdur, iyi dinlenin. - Siz: Rahmat. Xayrli tun!
Teşekkürler. İyi geceler! - Ev sahibi: Xayrli tun.
İyi geceler. - Siz: Ertaga koʻrishamiz.
Yarın görüşürüz. - Ev sahibi: Ha, ertaga koʻrishamiz. Yaxshi uxlang.
Evet, yarın görüşürüz. İyi uykular.
Bilmekte fayda var
- Tun gece, kech akşamdır. Xayrli kech bir selamdır, Xayrli tun ise bir vedadır.
- Yaxshi dam oling, biri dinlenmeye çekilirken günün her saatinde kullanılabilir, sadece geceleri değil.
- Yaxshi uxlang nazik -ng ekini taşır; eki atarsanız bir arkadaş ya da çocuk için Yaxshi uxla olur.
Sık yapılan hatalar
- Yatarken Xayrli kech demek. Kech akşam için bir selamdır; yatma vaktinde Xayrli tun denir.
- Geceleyin biriyle karşılaşınca Xayrli tun'u “merhaba” yerine kullanmak. Sadece ayrılırken söylenir.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe merhaba ne demek? Selam, günaydın, iyi akşamlar ve hoşça kal sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.