Her Özbekçe sohbet selamla başlar ve bu birkaç kelimeyi günde yüzlerce kez duyarsınız. Bunları ilk öğrenin. Türkçe konuşan biri için iyi haber: hepsi tanıdık gelecek. Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu neredeyse her zaman son hecededir.
Tek bir ifade mi arıyorsunuz? Özbekçe merhaba nasıl denir ve Özbekçe hoşça kal nasıl denir sayfalarının her birinin kendi sayfası var, cevabıyla birlikte. Bu sayfa, tüm yolu sırasıyla anlatan Özbekçe nasıl öğrenilir rehberinin 3. adımıdır.
Bu sayfa, Özbekistan’daki uluslararası ve MBBS öğrencileri için hazırlanan Tıp öğrencileri için Özbekçe rehberinin bir parçasıdır.
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Assalomu alaykum | assalomu aleyKUM | Merhaba (nazik, her yerde geçer) |
| Va alaykum assalom | va aleykum assaLOM | Merhaba (karşılık) |
| Salom | saLOM | Selam (arkadaş, aile, gençler) |
| Xayrli tong | hayrli TONG | Günaydın |
| Xayrli kun | hayrli KUN | İyi günler |
| Xayrli kech | hayrli KEÇ | İyi akşamlar |
| Xayrli tun | hayrli TUN | İyi geceler |
| Yaxshimisiz? | yahşimiSİZ | Nasılsınız? (nazik) |
| Qalaysiz? | kalaySİZ | Nasılsınız? (nazik, çok yaygın) |
| Yaxshi, rahmat | yahŞİ, rahMAT | İyiyim, teşekkürler |
| Oʻzingiz-chi? | özinGİZ-çi | Ya siz? |
| Xush kelibsiz | huş kelibSİZ | Hoş geldiniz |
| Xayr | HAYR | Hoşça kalın |
| Koʻrishguncha | körişgunÇA | Görüşürüz |
Dikkat edilecek tek şey
Yaxshimisiz? kelimesine bakın. Üç parçadan oluşan tek bir kelime:
- yaxshi = iyi
- -mi = soru eki (her cümleyi evet/hayır sorusuna çevirir)
- -siz = siz
“İyisiniz” yaxshisiz, “iyi misiniz?” ise ortasına -mi eklenmiş hâli: yaxshi-mi-siz. Türkçedeki “iyi misiniz” ile birebir aynı mantık; tek fark Özbekçede soru ekinin ayrı yazılmayıp kelimeye bitişmesi ve ünlü uyumuna girmemesidir: her zaman -mi. Bormi? (var mı?), Tushundingizmi? (anladınız mı?).
Türkçe konuşanlar için okunuş notları
- X, Türkçede olmayan hırıltılı bir “h”dir: Almanca Bach ya da Arapça خ gibi. Xayr o sesle başlar; okunuşta “h” yazdık, ama gırtlaktan çıkarın.
- Q, gırtlağa yakın kalın bir “k”dir. Türkçenin kalın k‘sı (kalın, kara) yeterince yakındır.
- Oʻ (kesme işaretli) Türkçedeki ö ile o arasında, yuvarlak ve kapalı bir sestir; eski Kiril yazımında ў. Düz o ise daha açıktır, çoğu ağızda a ile o arasında duyulur (olma = elma).
- Sh = ş, ch = ç, j = c, y = y, gʻ = ğ’nin gırtlaktan söylenen hâli (Fransızca r’ye yakın).
- Türkçedeki ü Özbekçede yoktur; u olarak duyarsınız (tun = gece, Türkçe tün).
Uzbekcha, bu ifadelerin her birini sesli söylemek ve başlangıçta İngilizce olarak, ilk dilinizle karşılaştırarak açıklamak için geliştiriliyor. Bekleme listesine katılın, ilk siz öğrenin.