Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Oʻzbekcha bilmayman | özbekÇA bilmayMAN | Özbekçe bilmiyorum | Düz ve açık. |
| Oʻzbekchani yaxshi bilmayman | özbekçaNİ yahŞİ bilmayMAN | Özbekçeyi iyi bilmiyorum | Araya yaxshi girince -ni olağandır; Türkçedeki -yi gibi. |
| Ozgina bilaman | ozgiNA bilaMAN | Biraz biliyorum | Olumlu söyleme yolu. |
| Oʻzbekcha gapira olmayman | özbekÇA gapiRA olmayMAN | Özbekçe konuşamıyorum | -a olmoq “-ebilmek” katar; olmayman “-emem, -amam” demektir. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Özbekçe bilmem. Bil- “bilmek”tir (Türkçedeki ile aynı fiil), -ma- olumsuzluk, -man “ben”dir.
Gerçek bir konuşmada
- Satıcı: Oʻzbekcha gapirasizmi?
Özbekçe konuşuyor musunuz? - Siz: Kechirasiz, oʻzbekchani yaxshi bilmayman.
Affedersiniz, Özbekçeyi iyi bilmiyorum. - Satıcı: Ruscha yoki inglizcha bilasizmi?
Rusça ya da İngilizce biliyor musunuz? - Siz: Inglizcha bilaman. Oʻzbekchani oʻrganyapman.
İngilizce biliyorum. Özbekçe öğreniyorum.
Bilmekte fayda var
- Bilmoq “bilmek”tir, bu yüzden oʻzbekcha bilmayman kelimesi kelimesine “Özbekçe bilmiyorum”dur; gapira olmayman “konuşamıyorum” der.
- Oʻzbekcha, kelimeyle fiil arasına başka bir kelime girince -ni alabilir: oʻzbekchani yaxshi bilmayman. Türkçedeki Özbekçeyi iyi bilmiyorum gibi.
- Ozgina bilaman ve Men oʻzbekcha oʻrganyapman, “Özbekçe öğreniyorum”, karşınızdakine öğrenci olduğunuzu söyler.
Sık yapılan hatalar
- Men oʻzbek bilmayman demek. Dil için -cha ekleyin: oʻzbekcha (Türkçedeki -ça/-çe gibi).
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe kendinizi tanıtmak sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.