Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| choy | ÇOY | çay | |
| koʻk choy | KÖK ÇOY | yeşil çay | Ülkenin çoğunda varsayılan tercihtir. |
| qora choy | koRA ÇOY | kara çay | Taşkent'te daha yaygındır. |
| Choy ichasizmi? | ÇOY içasizMİ | Çay içer misiniz? | Bir ev sahibinin sorduğu soru. |
| limonli choy | limonLİ ÇOY | limonlu çay |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Gerçek bir konuşmada
- Ev sahibi: Choy ichasizmi? Koʻkmi, qorami?
Çay içer misiniz? Yeşil mi, kara mı? - Siz: Koʻk choy, rahmat.
Yeşil çay, teşekkürler. - Ev sahibi: Marhamat, oling.
Buyurun, alın.
Bilmekte fayda var
- Piala (küçük kâse) yalnızca yarıya kadar doldurulur. Yarı dolu bir kâse saygı göstergesidir: ev sahibi, sıcakken sürekli doldurmayı amaçlar.
- Çay servis edilmeden önce karıştırmak için üç kez kâseye dökülüp tekrar demliğe geri konur.
- Choyxona çay evi demektir; -xona oda ya da mekân anlamına gelir, oshxona (mutfak) ve dorixona (eczane) gibi.
Sık yapılan hatalar
- Ağzına kadar dolu bir kâse istemek. Taşacak kadar dolu bir kâse, gitme vaktinizin geldiğine dair bir işaret olarak algılanabilir.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Pazar için Özbekçe ifadeler sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.