Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Ha | HA | Evet | |
| Yoʻq | YÖK | Hayır / yok | |
| Mayli | mayLİ | Tamam, peki | Bir öneriye onay verirken. |
| Boʻladi | bölaDİ | Olur, tamamdır | Bir ricaya ya da fiyata onay verirken. |
| Albatta | albatTA | Elbette | Vurgulu bir evet. |
| Kerak emas | keRAK eMAS | Gerek yok / istemiyorum | Bir teklifi nazikçe reddetmenin yolu. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Gerçek bir konuşmada
- Satıcı: Yana biror narsa kerakmi?
Başka bir şey lazım mı? - Siz: Yoʻq, rahmat. Boʻldi.
Hayır, teşekkürler. Bu kadar yeter. - Satıcı: Paket kerakmi?
Poşet lazım mı? - Siz: Ha, iltimos.
Evet, lütfen.
Bilmekte fayda var
- -mi ile kurulan sorulara çoğu zaman fiili tekrarlayarak cevap verilir: Borasizmi? Boraman. (Gidiyor musunuz? Gidiyorum.) Türkçedeki fiili tekrarlayarak cevaplama alışkanlığıyla aynı mantık.
- Bir ev sahibinin yemek ikramı, kabul edilmeden ya da bırakılmadan önce iki üç kez reddedilir. Elinizi göğsünüze koyarak söylediğiniz Rahmat, boʻldi (“teşekkürler, yeter”) bunu nazikçe bitirir.
- Bor ve yoʻq, dükkânlarda ihtiyacınız olan çifttir: Non bormi? Yoʻq. (Ekmek var mı? Yok.)
Sık yapılan hatalar
- Yoʻq'u düz kesme işaretiyle yoq ya da yo'q diye yazmak. Doğru harf oʻ'dir.
- Bir fiili olumsuz yapmak için yoʻq kullanmak. Fiiller -ma- ekiyle olumsuz yapılır: bilmayman, “bilmiyorum”.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe teşekkür ederim (rahmat), lütfen ve özür: okunuşuyla sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.