Özbek nezaketi cömerttir. İnsanlar sürekli teşekkür eder, hayır duası eder, birbirini karşılar; bu kelimelerden üçünü bile doğru kullanan bir yabancı beklediğinden çok daha sıcak karşılanır. Türkçe konuşan biri için tuzak şudur: rahmat “rahmet” değil, “teşekkür”dür.
Tek bir ifade mi arıyorsunuz? Özbekçe teşekkür ederim nasıl denir sayfası, cevabıyla ve ne söylenmemesi gerektiğiyle birlikte kendi sayfasında. Bu sayfa, tüm yolu sırasıyla anlatan Özbekçe nasıl öğrenilir rehberinin 3. adımıdır.
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Rahmat | rahMAT | Teşekkür ederim |
| Katta rahmat | katTA rahMAT | Çok teşekkür ederim |
| Tashakkur | taşakKUR | Teşekkür ederim (resmî) |
| Arzimaydi | arzimayDİ | Bir şey değil (kelimesi kelimesine “değmez”) |
| Marhamat | marhaMAT | Buyurun / lütfen / rica ederim |
| Iltimos | iltiMOS | Lütfen (rica ederken) |
| Kechirasiz | keçiraSİZ | Affedersiniz / pardon |
| Uzr | UZR | Özür dilerim |
| Hechqisi yoʻq | heçkiSİ YÖK | Sorun değil, önemli değil |
| Ha | HA | Evet |
| Yoʻq | YÖK | Hayır |
| Mayli | mayLİ | Tamam, peki |
| Boʻladi | bölaDİ | Olur, tamamdır |
Marhamat ve arzimaydi
İkisi de “rica ederim” diye çevrilir ama farklı iş görürler.
- Marhamat, Türkçedeki buyurun‘dur: bir şey uzatırken, kapıyı tutarken, birini oturmaya, konuşmaya ya da önden geçmeye davet ederken. Para üstünü veren esnaf marhamat der.
- Arzimaydi, rahmat‘a verilen cevaptır: “lafı bile olmaz”. Kelimesi kelimesine arzi-may-di, “(anmaya) değmez”; Türkçedeki arz etmez‘in akrabası.
Iltimos nereye gelir
Iltimos cümlenin başında ya da sonunda olabilir; yanındaki fiil nazik emir eki -ing ya da -ng alır:
- Iltimos, sekinroq gapiring. Lütfen daha yavaş konuşun.
- Suv bering, iltimos. Su verin, lütfen.
Bu -ing, Türkçedeki -in / -iniz (verin, konuşun) ekinin karşılığıdır. Kaldırırsanız (ber, gapir) çocukla ya da yakın arkadaşla konuşuyorsunuz demektir. Ber = ver, gapir = konuş (Türkçe gevezelik ile aynı kökten): fiil köklerinin çoğu size zaten tanıdık gelecek.
Boʻladi: beklemediğiniz en işe yarar kelime
Boʻladi kelimesi kelimesine “olur” demektir (Türkçe olur ile aynı fiil) ve Özbekçede tam olarak Türkçedeki gibi kullanılır: “tamam”, “olur”, “anlaştık” ve soru ekiyle “olur mu?” (Boʻladimi?). Pazar fiyatını, taksi ücretini, buluşma saatini bu kelime bağlar.
Uzbekcha, bunu başlangıçta İngilizce olan, ilk dilinizle karşılaştıran ve her ifadesi seslendirilmiş bir derse dönüştürmek için geliştiriliyor. Bekleme listesine katılın.