Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| oʻgʻil | öğİL | oğul | Oʻgʻil bola içinde “erkek çocuk” anlamına da gelir. |
| qiz | KİZ | kız | “Kız çocuğu” anlamında da: qiz bola. |
| oʻgʻlim | öğLİM | oğlum | Oʻgʻil'in i'si -im'den önce düşer. |
| qizim | kiZİM | kızım | Düzenli: qiz + -im. |
| bola | boLA | çocuk | Günlük sözcük; bolam “çocuğum”, bolalar “çocuklar” demektir. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Gerçek bir konuşmada
- Komşu: Bolalaringiz bormi?
Çocuklarınız var mı? - Siz: Ha, bitta oʻgʻlim va bitta qizim bor.
Evet, bir oğlum ve bir kızım var. - Komşu: Oʻgʻlingiz necha yoshda?
Oğlunuz kaç yaşında? - Siz: Oʻgʻlim sakkiz yoshda, qizim besh yoshda.
Oğlum sekiz, kızım beş yaşında.
Bilmekte fayda var
- Oʻgʻil, ünlüyle başlayan bir ekten önce i'sini düşürür: oʻgʻlim (oğlum), oʻgʻlingiz (oğlunuz). Türkçedeki oğul → oğlum ile aynı. Qiz düzenlidir: qizim, qizingiz.
- “Bir erkek çocuğu” ya da “bir kız çocuğu” demek için oʻgʻil bola ve qiz bola kullanılır.
- Bor “var” demektir, yani “kızım var” Qizim bor'dur; Türkçedeki gibi kelimesi kelimesine “kızım var”. Sayıdan sonra konuşmada genelde -ta eklenir: ikkita qizim bor, “iki kızım var”.
Sık yapılan hatalar
- oʻgʻilim yazmak. i düşer: oʻgʻlim.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe akrabalık isimleri: anneanne, dede, amca, dayı, teyze, hala sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.