Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| quyosh | kuYOŞ | güneş | Quyosh chiqdi: “güneş doğdu”. |
| oy | OY | ay (gök cismi); ay (takvim) | Bağlam karar verir: oy chiqdi (ay doğdu), yanvar oyi (ocak ayı). Türkçedeki ay ile aynı kelime ve aynı çift anlam. |
| yulduz | yulDUZ | yıldız | Yulduzlar: “yıldızlar”. Türkçedeki yıldız ile aynı kelime. |
| osmon | osMON | gökyüzü | Musaffo osmon: “berrak gökyüzü”. |
| Bugun havo quyoshli | buGUN haVO kuyoşLİ | Bugün hava güneşli | Quyoshli “güneşli”dir. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Güneş ve ay. Quyosh “güneş”, oy “ay (gök cismi), ay (takvim)”dir.
Gerçek bir konuşmada
- Çocuk: Bu nima?
Bu ne? - Baba: Bu oy. U yerda yulduzlar ham bor.
Bu ay. Orada yıldızlar da var. - Çocuk: Quyosh qayerda?
Güneş nerede? - Baba: Quyosh kunduzi chiqadi.
Güneş gündüz çıkar.
Bilmekte fayda var
- Oy “ay (takvim)” her tarihte geçer: yanvar oyi, dekabr oyida; “ay (gök cismi)” olarak gökyüzü bağlamdır: oy chiqdi, “ay doğdu”. Türkçedeki ay aynı iki anlamı taşır.
- Çoğul için -lar ekleyin: yulduz → yulduzlar. Sayıdan sonra isim tekil kalır.
- Quyoshli (güneşli), quyosh + -li “-lı”dır: quyoshli kun “güneşli gün”dür.
Sık yapılan hatalar
- quyash yazmak. Kelime quyosh.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe hava durumu ve mevsimler sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.