Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Sizni sogʻindim | sizNİ soğinDİM | Sizi özledim | Nazik; siz dediğiniz tek bir kişiye. |
| Seni sogʻindim | seNİ soğinDİM | Seni özledim | Samimi; arkadaş, kardeş, çocuk ya da sevgiliye. |
| Sizni juda sogʻindim | sizNİ juDA soğinDİM | Sizi çok özledim | Juda “çok” demektir. |
| Hammangizni sogʻindim | hammangizNİ soğinDİM | Hepinizi özledim | Bir aileye ya da gruba. |
| Sogʻindim | soğinDİM | Özledim | Kısa; kimin kastedildiği konuşmadan anlaşılır. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Kelimesi kelimesine “sizi özledim”. Şu an doğru olan bir duygu için geçmiş biçim kullanılır; Türkçedeki “özledim” gibi.
Karşılık olarak ne denir
Men ham seni sogʻindim (men HAM seNİ soğinDİM): “Ben de seni özledim”. Ham “de/da” demektir. Siz dediğiniz birine Men ham sizni sogʻindim deyin.
Gerçek bir konuşmada
- Siz: Assalomu alaykum, buvijon! Sizni juda sogʻindim.
Merhaba, büyükannecim! Sizi çok özledim. - Büyükanne: Va alaykum assalom, bolam. Men ham seni sogʻindim.
Merhaba, yavrum. Ben de seni özledim. - Siz: Tez orada koʻrishamiz.
Yakında görüşürüz. - Büyükanne: Xoʻp, bolam. Oʻzingni asra.
Peki, yavrum. Kendine iyi bak.
Bilmekte fayda var
- Sogʻindim geçmiş zaman gibi görünür, ama Özbekçe bu biçimi gelmiş ve şu an geçerli olan bir duygu için kullanır; tıpkı Türkçedeki “özledim” gibi. Tushundim, “anladım”, “kavradım” anlamında aynı şekilde çalışır.
- Özlenen kişi -ni alır: sizni, seni, hammangizni. Yer için de aynıdır: Toshkentni sogʻindim. Türkçedeki belirtme hâli (-i) ile aynı iş: Taşkent'i özledim.
- Siz ve sen burada yalnızca zamiri değiştirir; fiil sogʻindim olarak kalır.
Sık yapılan hatalar
- Yaşça büyük biriyle seni kullanmak. Sizni deyin.
- -ni'yi atmak. Siz sogʻindim kimin özlendiğini söylemez; Sizni sogʻindim söyler.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe özledim ve aileyi aramak: telefon ve görüntülü arama sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.