Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Tushundim | tuşunDİM | Anladım | Bir açıklamadan sonra. Herkesle nazik ve doğal. |
| Tushunaman | tuşunaMAN | Anlıyorum | Yeteneğiniz için: Oʻzbekchani tushunaman. |
| Tushunarli | tuşunarLİ | Anlaşıldı, açık | Talimata ya da ricaya cevap. |
| Ha, tushundim | HA, tuşunDİM | Evet, anladım | Söyleneni onaylar. |
| Tushunmadim | tuşunmaDİM | Anlamadım | Tersi; bkz. anlamıyorum. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Anlıyorum. Tushun- “anla-”, -aman “ben (yapıyorum)”dur.
Gerçek bir konuşmada
- Öğretmen: “Uy” degani “house”.
“Uy” “house” demektir. - Siz: Ha, tushundim. “Uyda” esa “at home”, toʻgʻrimi?
Evet, anladım. “Uyda” da “at home”, değil mi? - Öğretmen: Toʻgʻri!
Doğru! - Siz: Tushunarli, rahmat!
Anlaşıldı, teşekkürler!
Bilmekte fayda var
- Tushun- olağan ekleri alır: tushundim (anladım), tushunaman (anlıyorum), tushunmadim (anlamadım). Olumsuzluk eki -ma- Türkçedeki gibi kökten hemen sonra gelir.
- Tushunarli, talimata kısa ve nazik bir cevaptır: “anlaşıldı, açık”.
- Tushunmadim ile birlikte öğrenin: ikisini bilirseniz her açıklamaya cevap verebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Genel olarak “Özbekçe anlıyorum” demek için Tushundim demek. Yetenek için Oʻzbekchani tushunaman deyin.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe kendinizi tanıtmak sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.