Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Hechqisi yoʻq | heçkiSİ YOK | Sorun değil, bir şey yok | Bir özre cevap verir; sıcak ve herkese söylenebilir. |
| Muammo yoʻq | muamMO YOK | Sorun yok | Rahat; bir ricayı kabul etmek için de kullanılır: “olur”. |
| Arzimaydi | arzimayDİ | Bir şey değil | Teşekkürü geçiştirir. |
| Xafa boʻlmang | haFA bölMANG | Üzülmeyin | “Boş verin” demenin nazik yolu; xafa “üzgün, gücenmiş” demektir. |
| Hammasi joyida | hammaSİ coyiDA | Her şey yolunda | Kelimesi kelimesine “hepsi yerinde”; bir sorun olmadığı konusunda içinizi rahatlatır. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Hech Türkçedeki hiç, yoʻq ise yok demektir: “hiçbir şeyi yok”. Muammo yoʻq “sorun yok”tur.
Gerçek bir konuşmada
- İş arkadaşı: Kechirasiz, hisobotni bugun yubora olmadim.
Affedersiniz, raporu bugün gönderemedim. - Siz: Hechqisi yoʻq, ertaga yuborsangiz ham boʻladi.
Sorun değil, yarın gönderseniz de olur. - İş arkadaşı: Rahmat! Ertaga ertalab yuboraman.
Teşekkürler! Yarın sabah gönderirim. - Siz: Muammo yoʻq.
Sorun yok.
Bilmekte fayda var
- Kechirasiz'den sonra standart cevap Hechqisi yoʻq'tur. Rahmat'tan sonra Arzimaydi ve Marhamat da duyarsınız.
- “X yoʻq” kalıbı “X yok” demektir: Muammo yoʻq (sorun yok), Vaqt yoʻq (zaman yok), Pul yoʻq (para yok). Türkçedeki “X yok” ile aynı kurgu.
- Muammo yoʻq bir ricaya evet olarak da kullanılır: Yordam bera olasizmi? Muammo yoʻq. (Yardım edebilir misiniz? Sorun değil.)
Sık yapılan hatalar
- Son kelimeyi ʻ işaretsiz yazmak. Hechqisi yoʻq'un sonu yoʻq'tur, oʻ harfiyle.
- Bir özre çıplak Yoʻq ile cevap vermek. “Sorun değil” gibi değil, “hayır” gibi duyulur.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe teşekkür ederim (rahmat), lütfen ve özür: okunuşuyla sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.