Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Xudoga shukur | hudoGA şuKUR | Allaha şükür, çok şükür | Yaygın, saygılı. |
| Shukur | şuKUR | Şükür | Kısa biçim. |
| Yaxshi, Xudoga shukur | yahŞİ, hudoGA şuKUR | İyiyim, şükür | Nasılsınız? sorusuna cevap. |
| Alhamdulillah | alhamdulilLAH | Elhamdülillah | Arapça kökenli biçim; duyduğunuz gibi kullanın. |
| Shukur, hammasi joyida | şuKUR, hammaSİ coyiDA | Şükür, her şey yolunda | İyi haberden sonra söylenir. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Tanrıya şükür. Xudo “Tanrı”, -ga “-e”dir; shukur “şükür”dür, Türkçedeki şükür ile aynı kelime.
Gerçek bir konuşmada
- Arkadaş: Qalaysiz? Oilangiz yaxshimi?
Nasılsınız? Aileniz iyi mi? - Siz: Yaxshi, Xudoga shukur.
İyiyim, şükür. - Arkadaş: Bolalar-chi?
Çocuklar peki? - Siz: Ular ham yaxshi, shukur.
Onlar da iyi, şükür.
Bilmekte fayda var
- Xudoga, Xudo + -ga, “Tanrıya”dır; aynı -ga, uyga'da (eve) “-e”dir. Özbekçede -ga, Türkçedeki -e/-a gibi yönelme ekidir ama tek biçimlidir.
- Bu madde yalnızca kelimeleri ve dil bilgisini anlatır.
- Shukur tek başına en kısa biçimdir, konuşmada yaygındır: Shukur, yaxshi.
Sık yapılan hatalar
- Hudo'yu h ile yazmak. Kelime x ile yazılır: Xudo (kaba x sesi, Türkçedeki h değil).
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Evde duyduğunuz Özbekçe dualar: Xudo xohlasa, Omin, İnşallah sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.