Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Nima boʻldi? | niMA bölDİ | Ne oldu? | Herkese uygun nazik. |
| Nima gap? | niMA GAP | Naber? | Rahat, arkadaşlarla. |
| Tinchlikmi? | tinçlikMİ | Her şey yolunda mı? | Bir şeyin ters gittiğinden endişelenince; duyduğunuz gibi kullanın. |
| Hammasi joyidami? | hammaSİ coyidaMİ | Her şey yerinde mi? | Birini kontrol etmek. |
| Yordam kerakmi? | yorDAM kerakMİ | Yardım gerekiyor mu? | Nima boʻldi?'den sonraki soru. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Ne oldu? Nima “ne”, boʻldi “oldu”dur. Türkçedeki Ne oldu? ile neredeyse kelimesi kelimesine aynı (boʻl- = ol-).
Gerçek bir konuşmada
- Siz: Nima boʻldi?
Ne oldu? - Yoldan geçen: Sumkamni yoʻqotdim.
Çantamı kaybettim. - Siz: Yordam kerakmi?
Yardım gerekiyor mu? - Yoldan geçen: Ha, politsiyani chaqirsangiz.
Evet, polisi arayabilirseniz.
Bilmekte fayda var
- Boʻldi, boʻlmoq'un geçmişidir: nima boʻldi, “ne oldu”. Aynı kelime Boʻldi! olarak “tamam, yeter” demektir; Türkçedeki Oldu! gibi.
- -mi eki bildirimi evet/hayır sorusu yapar: kerak → kerakmi? Türkçedeki mi gibi, ama her zaman -mi kalır.
- Acil durumda Yordam bering! çağrıdır; Nima boʻldi? başkası zor durumdayken sorulur.
Sık yapılan hatalar
- Nima boʻldi?'yi Nima gap? ile karıştırmak; ikincisi rahat bir sözdür.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe yardım: acil durum, eczane ve kaybolan pasaport sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.