Söylemenin yolları
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Qornim och | korNİM OÇ | Karnım aç; acıktım | Günlük söyleyiş. |
| Qornim juda och | korNİM cuDA OÇ | Karnım çok aç | Juda “çok”tur. |
| Ovqat yegim keldi | ovKAT yeGİM kelDİ | Yemek yiyesim geldi | Kelimesi kelimesine “yeme isteğim geldi”. |
| Qorningiz ochmi? | korninGİZ oçMİ | Karnınız aç mı? | Nazik; -mi soruyu kurar (Türkçedeki mi gibi). |
| Qorning ochmi? | korNİNG oçMİ | Karnın aç mı? | Arkadaşa ya da çocuğa. |
Okunuş sütunu Türkçe yazımla yaklaşık okunuştur; büyük harfli hece vurguludur ve Özbekçede vurgu genellikle son hecededir. Üç ses Türkçede yoktur: x, “h” diye yazdık ama gırtlaktan çıkan hırıltılı bir sestir (Arapça خ gibi); q, “k” diye yazdık ama daha geriden, gırtlağa yakın söylenir; gʻ, “ğ” diye yazdık ama duyulur, gırtlaktan gelen bir sestir. Oʻ harfini “ö” diye yazdık; aslında ö ile o arası kapalı bir sestir. Düz o ise yuvarlak ve açıktır, a gibi okunmaz.
Kelimesi kelimesine anlamı
Karnım aç. Qorin “karın”dır ve -im'den önce i'sini düşürür: qornim (Türkçedeki karın → karnım gibi). Och “aç”tır.
Karşılık olarak ne denir
Ha, juda (HA, cuDA): “Evet, çok”. Değilse: Yoʻq, qornim toʻq, “hayır, karnım tok”.
Gerçek bir konuşmada
- Ev sahibi: Qorningiz ochmi?
Karnınız aç mı? - Siz: Ha, juda. Ovqat yegim keldi.
Evet, çok. Yemek yiyesim geldi. - Ev sahibi: Ovqat hozir tayyor boʻladi.
Yemek birazdan hazır olur. - Siz: Rahmat!
Teşekkürler!
Bilmekte fayda var
- Och “aç”, toʻq “tok”tur: qornim och, qornim toʻq (Türkçedeki karnım aç, karnım tok gibi). Rahmat, toʻydim, “teşekkürler, doydum”, daha fazla ikramı nazikçe geri çevirmenin yoludur.
- -im eki “-ım”dır. Qorin i'sini düşürür: qornim, qorningiz; Türkçedeki karın → karnım, karnınız ile aynı. Aynı kelime Qornim ogʻriyapti, “karnım ağrıyor”, cümlesinde de var.
- Ovqat yegim keldi, -gim keldi kalıbını kullanır, “…-ası geldi”: yegim keldi, “yiyesim geldi”. Türkçede de aynı kalıp var: yiyesim geldi.
Sık yapılan hatalar
- Qorinim yazmak. i düşer: qornim (Türkçedeki karnım gibi, karınım değil).
- Och ile ogʻriyapti'yi karıştırmak. Qornim och açlıktır; Qornim ogʻriyapti karın ağrısıdır.
Bu ifade, ücretsiz konuşma kılavuzundaki Özbekçe yiyecek ve içecekler: temel kelimeler sayfasında, arkasındaki dil bilgisiyle birlikte yer alıyor.